Νομική εμπλοκή στους διαγωνισμούς του ΟΔΑΠ για την εκμετάλλευση αρχαιολογικών χώρων
Νομικές προσφυγές στην ΕΑΔΗΣΥ θέτουν υπό αμφισβήτηση τη διαδικασία των διαγωνισμών του ΟΔΑΠ για την εκμίσθωση πωλητηρίων και εγκαταστάσεων σε αρχαιολογικούς χώρους. Η διαμάχη επικεντρώνεται στον νομικό χαρακτηρισμό των συμβάσεων, με τους προσφεύγοντες να υποστηρίζουν ότι πρόκειται για συμβάσεις παραχώρησης και όχι απλές μισθώσεις.
Νομική εμπλοκή έχει προκύψει σχετικά με δύο δημόσιους διαγωνισμούς που προκήρυξε ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ), οι οποίοι αφορούν την εκμίσθωση πωλητηρίων και εγκαταστάσεων εξυπηρέτησης επισκεπτών σε αρχαιολογικούς χώρους. Η εξέλιξη ήρθε μετά την έκδοση σχετικών αποφάσεων από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ), επί προδικαστικών προσφυγών που κατέθεσαν οικονομικοί φορείς.
Το αντικείμενο των διαγωνισμών
Οι δύο διαγωνιστικές διαδικασίες αφορούν διαφορετικά σκέλη της διαχείρισης των αρχαιολογικών χώρων. Ο πρώτος διαγωνισμός περιλαμβάνει την εκμίσθωση χώρων υγιεινής και καθαριότητας, θυρίδων φύλαξης (lockers) και δικαιωμάτων εγκατάστασης συστημάτων ελέγχου εισόδου. Παράλληλα, προβλέπει την υποχρέωση του αναδόχου για παροχή υπηρεσιών καθαρισμού, συντήρησης και λειτουργίας των εν λόγω εγκαταστάσεων. Ο δεύτερος διαγωνισμός αφορά την εκμίσθωση ομάδας πωλητηρίων.
Σύμφωνα με τον ΟΔΑΠ, οι διαδικασίες διενεργήθηκαν ως ανοικτοί δημόσιοι πλειοδοτικοί διαγωνισμοί, με βάση το π.δ. 715/1979 που ρυθμίζει τις μισθώσεις και εκμισθώσεις ακινήτων από Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου. Ως κριτήριο ανάθεσης είχε οριστεί η υψηλότερη συνολική προσφερόμενη μηνιαία μίσθωση για το σύνολο των χώρων κάθε διαγωνισμού.
Η νομική διαφωνία για το καθεστώς των συμβάσεων
Το επίκεντρο της διαμάχης εντοπίζεται στον νομικό χαρακτηρισμό των συμβάσεων. Οι προσφεύγοντες οικονομικοί φορείς υποστήριξαν ενώπιον της ΕΑΔΗΣΥ ότι οι διαγωνισμοί έπρεπε να διεξαχθούν σύμφωνα με τον ν. 4413/2016, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για συμβάσεις παραχώρησης και όχι για συμβάσεις μίσθωσης. Ο ΟΔΑΠ, από την πλευρά του, κάνει λόγο για ένα «αμιγώς νομικό» ζήτημα που αφορά το εφαρμοστέο θεσμικό πλαίσιο.
Η θέση του ΟΔΑΠ
Ο Οργανισμός υπερασπίζεται τη νομιμότητα των ενεργειών του, τονίζοντας ότι οι διαδικασίες διεξήχθησαν με διαφάνεια και τηρώντας όλους τους κανόνες δημοσιότητας. Παράλληλα, διευκρινίζει ότι στις διακηρύξεις έχουν ενσωματωθεί αυστηροί όροι για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και των αρχαιολογικών χώρων, σύμφωνα με τις συνταγματικές και νομοθετικές προβλέψεις.
Ο ΟΔΑΠ απορρίπτει τις αιτιάσεις περί «φωτογραφικών διαγωνισμών» ή «ξεπουλήματος» δημόσιας περιουσίας, υπογραμμίζοντας ότι οι αποφάσεις της ΕΑΔΗΣΥ δεν περιλαμβάνουν τέτοιου είδους διαπιστώσεις. Ο Οργανισμός δηλώνει ότι θα προχωρήσει στις προβλεπόμενες διαδικασίες για την αντιμετώπιση του ζητήματος, εντός του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.